Nuôi trồng – Kỹ thuật nuôi trồng  »  Bệnh và phòng trị bệnhBệnh vật nuôi   »   Nhận diện các loại cúm ở gia cầm và gia súc

Nhận diện các loại cúm ở gia cầm và gia súc

Có kinh nghiệm và kiến thức để nhận biết các dấu hiệu ban đầu của dịch bệnh để kịp thời đưa ra các biện pháp phòng chống và dập dịch sẽ hạn chế được các thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

Cũng giống như các bệnh thông thường khác, luôn có hai phương pháp giúp nhận diện 1 bệnh là dựa vào các triệu chứng lâm sàng, bệnh tích lúc mổ khám (gọi chung là nhận diện lâm sàng) và phương pháp thứ hai là nhận diện dựa vào các phản ứng đặc trưng trong phòng thí nghiệm (nhận diện trong phòng thí nghiệm). Khi nghi ngờ có dịch xuất hiện, ta lần lượt nhận diện bằng hai phương pháp trên.

Phương pháp nhận diện lâm sàng:

Các loài cảm nhiễm với virus cúm gia cầm:
Tất cả các loại gia cầm như gà, gà tây, vịt, ngan, ngỗng, chim cút, đà điểu, chim cảnh, chim hoang dã đều mẫn cảm với bệnh.
Virus cúm còn gây bệnh đường hô hấp ở chồn, hải cẩu, cá voi, người.

Ngoài ra người ta còn phân lập được virus từ lợn (H1N1 và H1N2), chồn, chuột, thỏ.

cac-loai-cam-nhiem-cum-va-vong-lay-truyen

Các loài cảm nhiễm cúm và vòng truyền lây 

Nhận diện lâm sàng qua triệu chứng bệnh

Triệu chứng bệnh phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố : độc lực virus, tuổi gia cầm bệnh, tính biệt, môi trường (mật độ, nhịêt độ, ánh sáng, thành phần không khí…), chế độ dinh dưỡng, sự bội nhiễm các vi khuẩn, virus khác…
Trên chim hoang và vịt nhà ít có triệu chứng lâm sàng.

ga-bi-benh-chet-rat-nhanh

Gà bị bệnh chết rất nhanh

Trên gia cầm (gà, gà tây): Tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết rất cao. Thời gian ủ bệnh từ vài giờ đến 21 ngày, có trường hợp kéo dài đến 28 ngày. Gia cầm bệnh sốt cao; chảy nước mắt; đứng tụm một chỗ; lông xù; phù đầu và mắt; mồng, mào, yếm tím bầm; da tím tái; chân xuất huyết; chảy nước dãi ở mỏ.

 

ga-bi-tim-mao-mat-sung-huyet1ga-bi-tim-mao-mat-sung-huyet2

 

 Gà bị cúm mào tím bầm; mắt sung huyết 

 

ga-bi-tim-mao-mat-sung-huyet3ga-bi-tim-mao-mat-sung-huyet4

 

Gà bị cúm mào tím bầm, sưng; mắt sung huyết 

Con vật khi sốt cao có biểu hiện không bình thường ở hệ thống tiêu hóa, hô hấp, sinh sản và thần kinh. Triệu chứng chung là giảm hoạt động, giảm tiêu thụ thức ăn, gầy yếu, giảm trứng. Trường hợp nặng có biểu hiện ho, khó thở, suy sụp hô hấp; rối loạn thần kinh, ỉa chảy, một số con có biểu hiện co giật hoặc ở tư thế không bình thường. Những triệu trứng trên có thể xảy ra cùng một lúc hoặc riêng rẽ.

ga-chet-do-cum-gia-cam

Gà chết do cúm gia cầm

 

tu-huyet-xuat-huyet-o-da-chan1tu-huyet-xuat-huyet-o-da-chan2

 

Tụ huyết, xuất huyết ở da chân-biểu hiện đặc trưng của bệnh cúm gia cầm

Đối với người, sau khi nhiễm, thời gian ủ bệnh từ 1 đến 5 ngày trung bình là khoảng 3 ngày. Lúc đầu bệnh nhân sốt cao 39°c và kéo dài từ 1 đến 3 ngày, bệnh nhân cảm thấy khó chịu, toàn thân ê ẩm, ho, sổ mũi nhức đầu khủng khiếp, có thể tiến tới khó thở rồi nghẹt thở, kèm theo các rối loạn về thính giác và thị giác. Đặc biệt, chủng virus cúm A/H5N1 gây tỉ lệ tử vong rất cao cả ở gia cầm và trên người, có người có thể nhiễm cả đường hô hấp trên và dưới. Trong trường hợp không xảy ra những biến chứng phức tạp, sự gây nhiễm tự giới hạn và bệnh nhân tự phục hồi trong vòng một tuần. Tuy nhiên, nếu trường hợp diễn biến phức tạp, bệnh có thể trở nên trầm trọng thậm chí có thể dẫn đến tử vong, đó là trường hợp bị biến chứng đi kèm viêm phổi do virus hoặc do vi khuẩn hoặc cả hai.

cum-tren-nguoi

Cúm trên người 

Như vậy, khi nghi ngờ có sự xuất hiện của cúm, việc đầu tiên là ta phải quan sát tổng thể tất cả những biểu hiện bên ngoài của toàn đàn căn cứ vào các triệu chứng chính như trên. Ví dụ, đầu tiên ta quan sát xem gà có sốt không? Có xuất huyết, tụ huyết ở đâu không? Có triệu chứng thần kinh không? Có khó thở không? Tỷ lệ chết và tốc độ lây bệnh của toàn đàn như thế nào?…Từ đó có thể đưa ra những chẩn đoán sơ bộ ban đầu >> xem nghi ngờ bệnh gì nhất >>căn cứ vào đó mà có hướng quan sát bệnh tích khi mổ khám (nghĩa là khi mổ khám, ta sẽ tập trung quan sát kỹ những cơ quan có bệnh tích đặc trưng đối với bệnh mà ta nghi ngờ).

Nhận diện lâm sàng qua  bệnh tích mổ khám:

co-che-xam-nhap-va-gay-benh-cua-cum

 Cơ chế xâm nhập và gây bệnh của virus cúm

Virus xâm nhập vào trong cơ thể thông thường đi qua miệng trước tiên nhưng không lưu cữu tại miệng mà đi tiếp vào phía trong của đường hô hấp và đi lên kết mạc mắt. Virus thường ở lại đây trong 3-5 ngày và gây ra các bệnh tích đặc trưng như xung huyết ở mí mắt; khí quản viêm, có dịch nhầy, xuất huyết tràn lan; sau đó, nó xâm nhập và gây xuất huyết gần như khắp cơ quan nội tạng trong cơ thể. Ví dụ như, xuất huyết ở cơ ngực, cơ đùi, đường ruột, dưới da, mào, tích…Sau đây là một số hình ảnh bệnh tích đặc trưng của bệnh cúm trên gia cầm mà chúng tôi tổng hợp được.

 

khi-quan1khi-quan2

 

Khí quản xuất huyết tràn lan cả trong và ngoài lòng ống

 

duong-ruot1duong-ruot2

 

Xuất huyết toàn bộ đường ruột

 

xuat-huyet-da-chan1xuat-huyet-da-chan2xuat-huyet-da-chan3

 

Xuất huyết tràn lan dưới da chân và chân gà bình thường(phải).

 

mao-mat-tich-nuoc-xuat-huyet1mao-mat-tich-nuoc-xuat-huyet2

 

Mào mặt tích nước, xuất huyết

                     co-nguc-tich-nuoc-xuat-huyet1    co-nguc-tich-nuoc-xuat-huyet2

Cơ ngực xuất huyết, tích nước dưới da

 

co-nguc-tich-nuoc-xuat-huyet3co-nguc-tich-nuoc-xuat-huyet4

 

Cơ ngực xuất huyết, tích nước dưới da 

xuat-huyet-nang-o-lop-mo-vung-bung

Xuất huyết nặng ở lớp mỡ vùng bụng

Như vậy, Sau khi Kiểm tra tổng thể toàn bộ bệnh tích mổ khám, kết hợp với các triệu chứng điển hình như trên thì về cơ bản ta đã có thể kết luận được căn nguyên gây bệnh (gần 90% là chính xác nếu con vật xuất hiện đầy đủ những triệu chứng, bệnh tích đặc trưng như trên). Tuy nhiên, để có thể khẳng định chính xác hơn đây là bệnh do virus cúm gia cầm gây ra thì ta cần phân biệt được với một số bệnh tương tự khác như Newcastle, tụ huyết trùng cấp và gumboro. Đồng thời tiến hành các phản ứng phân tích đặc trưng với cúm trong phòng thí nghiệm.

Chẩn đoán phân biệt cúm gia cầm với 1 số bệnh khác:

Bảng chẩn đoán phân biệt cúm gia cầm với một số bệnh khác
Tên bệnhĐặc điểm khác biệt
Cúm gia cầm– Xuất huyết ở cơ ức, phần da chân, mào.

– Dạ dày tuyến xuất huyết tràn lan.

– Mỡ xuất huyết

(Nhìn chung cúm gia cầm xuất huyết hầu như các cơ quan)

Newcastle– Xuất huyết tràn lan nhưng không xuất huyết ở da chân.
– Dạ dày tuyến xuất huyết ở đỉnh của các lỗ tuyến.

– Ngã ba van hồi manh tràng xuất huyết

– Ngã ba thanh khí quản xuất huyết

– Phân xanh trắng

– Hen, sưng mặt, phù đầuTụ huyết trùng cấp

– Mào tích sung huyết (không xuất huyết ra ngoài).

– Xoang bao tim tích nước, Cơ tim nhũn, Mỡ vành tim xuất huyết

– Gan hoại tử điểm

– Cũng gây phù mặt

Gumboro- Xuất huyết ở ranh giới của dạ dày tuyến và dạ dày cơ.

– Xuất huyết, sưng túi Fabricius

– Phân loãng, nhớt, màu xanh đỏ vàng

 

 

 

da-day-tuyen-ga-thuong1da-day-tuyen-ga-gum1

 

Dạ dày tuyến của gà bình thường(trái) và gà bị Gum(phải)

 

 

da-day-tuyen-ga-newda-day-tuyen-ga-cum

 

 Dạ dày tuyến của gà bình Newcastle(trái) và gà bị cúm(phải)

Nhìn chung các bệnh trên có triệu chứng gần giống nhau, bảng trên chỉ là một số triệu chứng có thể dùng để giúp chẩn đoán loại trừ, từ đó có thể cho ta kết quả chẩn đoán nghi ngờ là bệnh gì. Để chính xác, ta cần phải có một số xét nghiệm dưới đây.

Tìm bài này trên Google:

  • loai cum moi

Thảo luận cho bài: Nhận diện các loại cúm ở gia cầm và gia súc

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *